جداسازی مواد بر اساس تقسیمبندی بین فازها
از مهمترین روش های جداسازی مواد، تقسیمبندی انتخابی آنالیت یا تداخلکننده بین دو فاز امتزاجناپذیر است. اگر یک فاز حاوی حلشونده S را در تماس با فاز دومی قرار دهیم، حلشونده، در یک واکنش تعادلی، خود را بین دو فاز تقسیم میکند.
Sphase 1⇌Sphase 2Sphase 1⇌Sphase 2
ثابت تعادل برای واکنش بالا به صورت زیر خواهد بود:
KD=[Sphase2][Sphase1]KD=[Sphase2][Sphase1]
به این ثابت تعادل، «ضریب تقسیم» (Partition Coefficient) میگویند. اگر میزان KDKD، خیلی بزرگ باشد، حلشونده از فاز ۱ به فاز ۲ حرکت خواهد کرد. به عکس، اگر ضریب تقسیم، عدد کوچکی باشد، حلشونده در فاز ۱ باقی میماند.
استخراج بین دو فاز
به فرآیند حرکت یک ذره از یک فاز به فاز دیگر، «استخراج» (Extraction) میگویند. این روش در زمانی کاربرد دارد که تنها یکی از اجزا، ضریب تقسیم مناسبی داشته باشد. بسیاری از روش های جداسازی بر مبنای استخراج انجام میشوند که شامل موارد زیر هستند:
- «استخراج مایع-مایع» (Liquid-liquid Extractions)
- «استخراج مایع-جامد» (Liquid-Solid Extractions)
- استخراج جامد-مایع
- استخراج گاز-جامد
استخراج مایع-مایع
استخراج مایع-مایع به کمک یک قیف استخراج انجام میشود. بعد از قرار دادن دو مایع در قیف استخراج، بمنظور افزایش سطح بین دو فاز، آنرا خوب تکان میدهیم. زمانی که استخراج به طور کامل انجام شود، به دو مایع فرصت میدهیم تا به طور کامل از یکدیگر جدا شوند. در نهایت به کمک یک شیر در پایین قیف استخراج، میتوانیم دو فاز را از یکدیگر جدا کنیم.
